Sinh viên Đại học Trà Vinh mang khoa học kỹ thuật hướng dẫn nông dân làm phân hữu cơ từ phụ phẩm, cải tạo đất bạc màu, thúc đẩy nông nghiệp bền vững.
Tại vùng đất dừa xã Thành Thới, tỉnh Vĩnh Long nơi chịu ảnh hưởng nặng nề của xâm nhập mặn và đất bạc màu, sinh viên Đại học Trà Vinh (TVU) đã mang kiến thức từ giảng đường ra đồng ruộng, giúp bà con nông dân tận dụng phụ phẩm nông nghiệp làm phân hữu cơ, giảm chi phí và hướng tới nông nghiệp bền vững.
Hàng chục hộ nông dân cùng đoàn viên thanh niên địa phương đã tham gia buổi tập huấn quy trình sản xuất phân hữu cơ do các sinh viên Khoa Nông nghiệp và Thủy sản tổ chức. Trên tấm bạt lớn giữa sân, nguyên liệu quen thuộc như phân bò, mụn dừa, rơm rạ, mật rỉ đường, vôi bột và chế phẩm sinh học Trichoderma được chuẩn bị sẵn. Những thứ tưởng chừng là phế thải nay trở thành nguồn dinh dưỡng quý giá cho vườn dừa.
Sinh viên Bùi Nguyễn Nhật Duy, ngành Nông nghiệp và Thủy sản, cùng nhóm trực tiếp hướng dẫn. Duy chia sẻ: “Vùng này chủ yếu trồng dừa, đất lâu năm bạc màu. Chúng em chuyển giao kỹ thuật tận dụng phế phẩm tại chỗ để cải tạo đất, giúp cây phát triển tốt hơn, giảm phụ thuộc phân hóa học”.
Quy trình được trình bày chi tiết, dễ áp dụng: Băm nhỏ rơm rạ hoặc thân cây mục; dàn mỏng phân bò rồi rắc vôi bột khử trùng; trải lớp mụn dừa dày khoảng 30 cm; phun hỗn hợp mật rỉ đường pha loãng với Trichoderma; trộn đều và ủ kín 30 ngày. Sau ngày thứ 10 và 20, đảo trộn bổ sung nước để duy trì độ ẩm 60%. Khi bà con hỏi cách kiểm tra độ ẩm, Duy hướng dẫn thực tế: “Nắm chặt hỗn hợp, nếu nước rỉ qua kẽ tay thì quá ẩm; bóp rồi nhả ra tơi ngay thì quá khô; giữ nguyên hình dạng, không rỉ nước là đạt chuẩn”. Cách giải thích giản dị giúp nông dân tiếp thu nhanh chóng.
TS Nguyễn Phương Thúy, Phó Giám đốc Trung tâm Sinh học ứng dụng, giảng viên Khoa Nông nghiệp – Thủy sản TVU, đồng hành cùng sinh viên, nhấn mạnh lợi ích lâu dài: “Ban đầu năng suất có thể chưa bằng phân hóa học, nhưng sau 1-2 năm, khi đất tơi xốp, không chai cứng, năng suất ổn định và cao hơn. Đây là giải pháp bền vững, phù hợp với ĐBSCL đối mặt biến đổi khí hậu”.
Bên cạnh phân hữu cơ, sinh viên còn chuyển giao kỹ thuật nhân nuôi và sử dụng ong ký sinh phòng trừ sâu đầu đen hại dừa – giải pháp sinh học an toàn, thân thiện môi trường.
Bà con phấn khởi áp dụng ngay. Ông Trần Văn Thanh (70 tuổi), có 0,6 ha dừa bày tỏ: “Ba đời gắn bó cây dừa, nay nước mặn xâm nhập làm chất lượng trái giảm. Được các cháu chỉ cách làm phân từ phân bò, lá cây, rơm rạ sẵn có, tôi vui lắm. Dễ làm, tiết kiệm, tốt cho đất”.
Bà Nguyễn Thị Ánh (75 tuổi), chủ vườn dừa rộng 0,5 ha chia sẻ: “Trồng dừa thu nhập bấp bênh, chi phí phân hóa học cao. Nay làm phân hữu cơ tại chỗ, vừa rẻ vừa cải tạo đất lâu dài”.
Tạo điều kiện để sinh viên phát triển bản thân
Những năm qua, TVU luôn tạo môi trường học tập lý tưởng, hỗ trợ nhiều mặt và luôn khuyến khích sinh viên đổi mới, sáng tạo, phát triển bản thân. Nhà trường tổ chức 5 dự án khởi nghiệp gọi vốn thành công gồm: 2 dự án được đầu tư vốn trực tiếp, lần lượt là 1 tỷ đồng và 400 triệu đồng; 1 dự án kêu gọi 350 triệu đồng đang trong quá trình thương lượng với Founder tăng % cổ phần cho nhà đầu tư.
Đặc biệt, dự án “bò ký gửi 360” được hỗ trợ đầu tư 100 con bò vỗ béo; 1 Founder quyết định bán doanh nghiệp cho nhà đầu tư với 1,3 tỷ đồng nhưng vẫn giữ 30% cổ phần và quyền điều hành. Đây là lần đầu tiên một vườn ươm doanh nghiệp trực thuộc trường đại học ở ĐBSCL làm được việc này và đạt được kết quả ấn tượng. Tuy số vốn gọi được còn khiêm tốn nhưng đó là chỉ dấu cho định hướng, hoạt động đúng hướng của nhà trường trong phát triển hệ sinh thái đổi mới, sáng tạo và khởi nghiệp, thành tựu nhỏ nhưng khích lệ to trong bối cảnh thực hiện của Nghị quyết 57 và 68…
Ngoài ra, năm 2025, sinh viên TVU vươn lên mạnh mẽ và gặt hái nhiều giải thưởng quốc tế như: Giải Nhất Lobal Vietnam Business Startup tại Vương quốc Anh với chủ đề “Chuyển đổi xanh và chuyển đổi số”; giải Nhất Lobal Youth Summit 2025 với hệ thống xử lý – tái sử dụng nước cho ao tôm theo hướng tuần hoàn; giải Ba UNESCO Water Challenge for Young Innovators 2025 với ứng dụng công nghệ sinh học xử lý nước thải, tái tạo nguồn nước cho tưới tiêu; giải Ba From Waste to Wetlands; giải Nhì tại sự kiện Demo Day UNIIC 2025 về ý tưởng khởi nghiệp và sản phẩm mẫu, được tổ chức tại Trường đại học CamTech (Campuchia)…
Giai đoạn 2021-2024, TVU công bố hơn 2.100 bài báo khoa học, trong đó có hơn 570 bài quốc tế. Ngoài ra, trường còn xuất bản 20 chương sách thuộc cơ sở dữ liệu WoS/Scopus. Cũng trong giai đoạn này, trường có thêm 10 tài sản trí tuệ được bảo hộ, bao gồm bằng sáng chế và giải pháp hữu ích. Nhiều đề tài có giá trị ứng dụng cao phục vụ ĐBSCL như: cấy mô – cấy phôi dừa sáp, nuôi tôm sú bố mẹ sạch bệnh, giống lúa thích nghi hạn – mặn, xử lý môi trường, biến đổi khí hậu, chuyển đổi số nông nghiệp, bảo tồn văn hóa Nam Bộ, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp…
Theo Báo Nông Nghiệp và Môi Trường