Kiên định phát triển nông nghiệp công nghệ cao, Lâm Đồng kiến tạo nền nông nghiệp hiện đại, sinh thái, bền vững, trở thành trụ đỡ cho tăng trưởng hàng đầu cả nước.
Từ luống rau nhỏ đến cách làm lớn
Những ngày sau Tết, khi sương sớm còn bảng lảng trên các triền đồi cao nguyên, Lâm Đồng hiện lên như một đại công trường nông nghiệp đang vận hành không ngơi nghỉ. Từ vùng rau hoa ven Đà Lạt đến những cánh đồng cây ăn trái ở phía nam tỉnh, đâu đâu cũng thấy nhịp lao động tất bật chuẩn bị cho mùa tiêu thụ sản phẩm lớn nhất trong năm.
Trong dòng chảy ấy, mỗi khu vườn, mỗi trang trại là một mắt xích nhỏ nhưng quan trọng, góp phần tạo nên diện mạo mới cho nông nghiệp Lâm Đồng.
Sáng sớm ở phường Lâm Viên – Đà Lạt, khu vườn rau sản xuất theo công nghệ hiện đại rộng khoảng 1.800m² của ông Nguyễn Thành Quang đã rộn ràng người ra vào. Khi sương còn phủ mỏng trên mái nhà kính, những luống cải, bó xôi, tần ô, xà lách thủy tinh, lô lô tím được cắt gọn, xếp ngay ngắn vào thùng, chuẩn bị theo xe rời vườn. Ở tuổi 54, ông Quang bước chậm giữa những hàng rau xanh mướt, vừa kiểm tra độ ẩm, vừa nhẩm tính lịch trồng lứa kế tiếp trong buổi chiều.
Khu vườn mới được đầu tư chưa lâu nhưng đã vận hành theo nhịp sản xuất ổn định. Hơn 10 loại rau ăn lá được trồng gối vụ, thu hoạch linh hoạt theo đơn đặt hàng. Trung bình mỗi ngày vườn cho từ 1,5 đến 2 tạ rau, những ngày cao điểm cận Tết có thể đạt khoảng 3 tạ. Rau được tiêu thụ qua thương lái cung ứng cho các hệ thống siêu thị trong và ngoài tỉnh.
“Tôi gắn bó nhiều năm với hoa cúc nhưng làm hoa phải có diện tích lớn mới đảm bảo nên quyết định chuyển hướng làm rau công nghệ cao ổn định hơn, ít sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, đỡ ảnh hưởng sức khỏe. Hệ thống tưới, bón phân đều tự động, cây giống tôi tự gieo từ hạt, vừa làm vừa học, tích lũy kinh nghiệm”, ông Quang chia sẻ.
Nền tảng tự nhiên và tầm nhìn chiến lược
Lâm Đồng là một trong những địa phương có quy mô sản xuất nông nghiệp lớn và toàn diện hàng đầu cả nước. Với tổng diện tích tự nhiên trên 9.700km², trong đó đất nông nghiệp chiếm tỷ lệ lớn, tỉnh đã hình thành được nhiều vùng sản xuất tập trung, chuyên canh theo lợi thế từng tiểu vùng sinh thái. Diện tích sản xuất hằng năm của Lâm Đồng đạt trên 1 triệu ha, bao phủ đầy đủ các nhóm cây trồng chủ lực như rau, hoa, cà phê, chè, dâu tằm, cây ăn quả và chăn nuôi ứng dụng công nghệ cao.
Không chỉ dựa vào lợi thế tự nhiên, Lâm Đồng còn được xem là cái nôi của nông nghiệp công nghệ cao cả nước. Hơn hai thập kỷ qua, đặc biệt tại khu vực Đà Lạt và vùng phụ cận, nông dân và doanh nghiệp đã sớm ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, từ công nghệ giống, hệ thống tưới tiết kiệm, nhà kính, nhà lưới canh tác theo hướng hữu cơ và chuyển đổi số.
Những giải pháp này không chỉ giúp giảm chi phí, tăng năng suất mà còn bảo đảm an toàn thực phẩm, kiểm soát sâu bệnh hại, nâng cao giá trị nông sản. Quan trọng hơn, nông nghiệp công nghệ cao đang góp phần thay đổi tư duy sản xuất từ manh mún sang quy mô, từ kinh nghiệm sang khoa học, từ sản lượng sang chất lượng.
Tiềm năng lớn nhất của tỉnh không chỉ nằm ở điều kiện tự nhiên thuận lợi mà ở khả năng tổ chức sản xuất theo hướng hiện đại, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Lâm Đồng có đủ dư địa để mở rộng nông nghiệp công nghệ cao gắn với kinh tế tuần hoàn, chế biến sâu và thị trường xuất khẩu. Khi khoa học – công nghệ được đặt ở trung tâm, nông nghiệp không chỉ tạo ra nông sản chất lượng cao mà còn hình thành chuỗi giá trị xanh, đóng góp dài hạn cho tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường.
“Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu phát triển bền vững, mô hình nông nghiệp công nghệ cao của Lâm Đồng cho thấy hiệu quả rõ nét. Việc sử dụng tiết kiệm tài nguyên, tái sử dụng phụ phẩm, phát triển kinh tế tuần hoàn phù hợp với xu thế tăng trưởng xanh và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 mà Việt Nam đang hướng tới”, ông Lê Trọng Yên, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng chia sẻ.
Trụ đỡ kinh tế từ sản xuất đến xuất khẩu
Sau hơn một thập kỷ thúc đẩy nông nghiệp công nghệ cao, Lâm Đồng đã đạt được nhiều kết quả nổi bật trên cả ba lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản. Toàn tỉnh hiện có hơn 107.000ha sản xuất đạt tiêu chí nông nghiệp công nghệ cao, chiếm khoảng 10% diện tích gieo trồng. Trong đó có 1.200ha nông nghiệp thông minh. Tỉnh đã công nhận 17 vùng nông nghiệp công nghệ cao với hơn 16.400ha, 13 doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao, hơn 149.000ha sản xuất an toàn, bền vững.
Liên kết chuỗi trong sản xuất – tiêu thụ ngày càng được mở rộng, gắn kết chặt chẽ với chế biến và thị trường. Công nghiệp chế biến nông sản được đầu tư theo hướng hiện đại, tăng tỷ lệ sản phẩm qua chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng. Việc ứng dụng công nghệ thông minh, AI, truy xuất nguồn gốc điện tử, hệ thống giám sát cảnh báo thời tiết, sâu bệnh giúp nông dân chủ động sản xuất, giảm chi phí vật tư và nâng cao lợi nhuận.
Trong lĩnh vực giống, nhiều doanh nghiệp đã làm chủ công nghệ nuôi cấy, sản xuất trên 50 triệu cây giống gốc mỗi năm, xuất khẩu hơn 35 triệu cây, mang lại doanh thu khoảng 10 triệu USD/năm. Chăn nuôi chuyển mạnh sang mô hình tập trung, ứng dụng công nghệ cao với hàng trăm trang trại quy mô lớn, hình thành vùng bò sữa công nghệ cao tại Đơn Dương.
Theo ông Hồ Văn Mười, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò trụ đỡ của nền kinh tế địa phương với tốc độ tăng trưởng bình quân gần 4,8%/năm, kim ngạch xuất khẩu nông sản đạt hơn 1,2 tỷ USD. Tỉnh xác định nông nghiệp công nghệ cao là hướng đi chiến lược, bền vững nhằm khẳng định vị thế trung tâm nông nghiệp công nghệ cao thuộc nhóm dẫn đầu cả nước.
Không chỉ ở tầm vĩ mô, nông nghiệp công nghệ cao đang hiện diện rõ nét trong từng thôn xóm, từng khu sản xuất. Ở nhiều xã, phường của Đà Lạt và các vùng lân cận, nhà kính, hệ thống tưới tự động, canh tác thông minh đã trở thành hình ảnh quen thuộc. Nông dân hôm nay không chỉ cầm cuốc mà còn sử dụng điện thoại thông minh để theo dõi độ ẩm, nhiệt độ, sâu bệnh.
Khát vọng xanh cho tương lai
Lâm Đồng xác định rõ phát triển nông nghiệp công nghệ cao không chỉ nhằm tăng năng suất mà còn nâng cao đời sống người dân, tạo việc làm ổn định, xây dựng nông thôn hiện đại. Từ những mô hình nhỏ như vườn rau của ông Quang, một hệ sinh thái sản xuất mới đang hình thành, gắn với chuỗi giá trị, thị trường và xuất khẩu.
Lâm Đồng hiện sở hữu 9 ngành hàng chủ lực có diện tích sản xuất thuộc nhóm lớn nhất cả nước gồm rau, hoa, cà phê, sầu riêng, thanh long, bơ, hồ tiêu, mắc ca, dâu tằm. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh phát triển kinh tế nông nghiệp theo chiều sâu, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng nhiệm kỳ 2025 – 2030 xác định rõ, nông nghiệp phải phát triển hiện đại, ứng dụng công nghệ cao, sinh thái, thích ứng với biến đổi khí hậu, khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế địa phương. Mục tiêu đến năm 2030, giá trị sản xuất bình quân đạt trên 250 triệu đồng/ha/năm. Tầm nhìn đến năm 2045, nông nghiệp Lâm Đồng trở thành biểu tượng của nền nông nghiệp hiện đại, sinh thái, có năng lực cạnh tranh cao.
Những ngày giáp Tết, khi từng chuyến xe chở nông sản rời Đà Lạt đi khắp mọi miền, có thể cảm nhận rõ hơn sức sống của một nền nông nghiệp đang chuyển mình. Từ những luống rau dưới mái nhà kính đến những chiến lược dài hạn của tỉnh, nông nghiệp công nghệ cao đã và đang bén rễ vững chắc trên vùng đất lành Lâm Đồng, trở thành trụ đỡ kinh tế và là điểm tựa cho một tương lai phát triển xanh, bền vững.
Theo Nông Nghiệp và Môi Trường