Bảo quản thực phẩm đúng cách không chỉ giúp đồ ăn luôn tươi – ngon – an toàn, mà còn kéo dài thời gian sử dụng, hạn chế lãng phí thực phẩm. Mỗi loại thực phẩm sẽ có “bí kíp” bảo quản riêng, áp dụng đúng là thấy khác liền. Cùng khám phá và “bỏ túi” ngay những bí kíp này nhé!
1. Bảo quản thực phẩm là gì?
Hiểu đơn giản, bảo quản thực phẩm là các phương pháp giúp giữ nguyên chất lượng và độ an toàn của thức ăn, hạn chế hư hỏng tự nhiên trong quá trình sử dụng. Không chỉ vậy, bảo quản đúng cách còn giúp thực phẩm tránh bị biến chất hay nhiễm bẩn từ môi trường bên ngoài.
Trong thực tế, thực phẩm luôn tồn tại nhiều loại vi sinh vật và chúng phát triển cực nhanh trong điều kiện ẩm mốc hoặc khi thức ăn bắt đầu ôi thiu. Vì thế, bảo quản thực phẩm đúng cách chính là “lá chắn” quan trọng giúp ngăn chặn vi khuẩn gây hại, bảo vệ sức khỏe cả gia đình.
Hiện nay, dù một số người vẫn lựa chọn bảo quản bằng hóa chất, nhưng các phương pháp này có thể tiềm ẩn rủi ro lâu dài cho sức khỏe. Chính vì vậy, xu hướng bảo quản thực phẩm tự nhiên, an toàn và thân thiện đang ngày càng được ưa chuộng và trở thành lựa chọn thông minh của người tiêu dùng hiện đại.
2. Phân loại thực phẩm trước khi cho vào tủ lạnh
Để thực phẩm được tươi lâu, bước đầu tiên và cũng là bước cực kỳ quan trọng, là phân loại các loại thực phẩm đúng cách trước khi cho vào tủ lạnh.
Thực phẩm tươi sống (thịt, cá, hải sản)
Sau khi mua về, bạn nên rửa sạch và để ráo, sau đó chia nhỏ theo từng phần đủ dùng. Việc này giúp bạn không phải rã đông cả khối lớn chỉ để lấy một ít, tránh làm thực phẩm nhanh xuống chất lượng. Mỗi phần nên được cho vào túi zip hoặc hộp đựng kín, tiện bảo quản và sử dụng. Sau đó, tuỳ vào nhu cầu sử dụng của mình, bạn có thể bảo quản theo 2 cách:
- Ngăn mát (2–4°C): Có thể dùng trong 3–5 ngày
- Ngăn đông (~ -18°C): Bảo quản lên đến 3 tháng, thậm chí lâu hơn nhưng nên dùng sớm để đảm bảo độ ngon và dinh dưỡng
Rau củ
Với rau củ, đừng rửa trước nếu chưa dùng ngay. Việc dính nước dễ khiến rau nhanh úng và héo. Hãy loại bỏ phần hư, chia lượng vừa đủ rồi cho vào túi zip hoặc túi có lỗ thoát khí. Ngăn rau củ của tủ lạnh được thiết kế riêng để giữ độ ẩm lý tưởng, giúp rau tươi lâu hơn. Nhiệt độ phù hợp là 3–5°C với thời gian sử dụng từ 2-7 ngày tùy loại.
Trái cây
Nên chia trái cây thành 2 nhóm để bảo quản hiệu quả hơn:
- Trái cây nguyên trái (còn vỏ): Loại bỏ quả hỏng, lau khô bề mặt rồi cho vào túi zip có lỗ thoát khí, đặt trong ngăn mát (3–5°C).
- Trái cây đã cắt/gọt: Cho vào hộp kín, bảo quản ngăn mát và dùng càng sớm càng tốt, lý tưởng trong 1–2 ngày.
Thức ăn đã nấu chín
Thức ăn chín nên để nguội hoàn toàn (khoảng 2 tiếng) trước khi cho vào hộp đậy kín và bảo quản trong ngăn mát (2–4°C). Tránh cho đồ còn nóng vào tủ vì sẽ làm tăng nhiệt, ảnh hưởng đến các thực phẩm khác và giảm tuổi thọ tủ lạnh. Nên dùng trong 3 ngày và chia nhỏ phần ăn để tiện hâm lại.
3. Đóng gói thực phẩm an toàn
Đóng gói đúng cách sẽ giúp thực phẩm giữ trọn độ tươi ngon và hạn chế vi khuẩn. Hãy đảm bảo tay bạn thật sạch, dùng túi/hộp mới và đậy kín trước khi bảo quản. Nếu dự định dùng thịt cá trong 1–3 ngày, bạn có thể để ở ngăn đông mềm (nếu tủ có). Ngoài ra, bạn cũng có thể đặt thực phẩm tươi sống vào ngăn đá tủ lạnh với thời gian bảo quản lâu hơn đến vài tháng.
4. Đừng “nhét kín” tủ lạnh
Tủ lạnh quá đầy sẽ làm khí lạnh không lưu thông đều, dễ dàng khiến thực phẩm lạnh không đồng đều và nhanh hỏng hơn. Hãy để tủ lạnh “thở” một chút sẽ giúp đồ ăn cũng bền hơn đó.
5. Chỉnh nhiệt độ đúng cho từng loại thực phẩm
Mỗi nhóm thực phẩm khác nhau đều được bảo quản ở mỗi nhiệt độ thích hợp như:
- Rau củ: 1–4°C
- Thịt, cá tươi: 1–3°C (dùng sớm trong ngày)
- Bảo quản lâu: ngăn đông -18°C
Chỉnh đúng nhiệt độ sẽ giúp bạn giữ chất lượng thực phẩm hơn cũng như tiết kiệm điện.
6. Vệ sinh tủ lạnh định kỳ
Môi trường ẩm trong tủ lạnh rất dễ phát sinh vi khuẩn và nấm mốc nếu không được vệ sinh thường xuyên. Nên vệ sinh 3–6 tháng/lần để loại bỏ mùi hôi, giữ tủ sạch sẽ và giúp máy hoạt động hiệu quả và bền hơn.
7. Đông lạnh đúng cách
Cho thực phẩm vào túi zip, ép hết không khí hoặc hút chân không nếu có. Sau đó, bạn bảo quản ở ngăn đông sẽ giúp một số loại thực phẩm có thể kéo dài thời gian sử dụng lên đến 1 năm.
8. Sắp xếp thực phẩm khoa học
Việc sắp xếp thực phẩm hợp lý cũng giúp bạn sử dụng thực phẩm đúng cách và giảm thiểu tình trạng vứt bỏ lãng phí. Nguyên tắc đơn giản để sắp xếp thực phẩm một cách khoa học là: đồ cũ để ngoài, đồ mới để trong. Từ đó dễ dàng sử dụng các món đồ cũ trước, tránh quên và lãng phí. Bên cạnh đó, xếp hộp gọn gàng và các túi có thể xếp chồng lên nhau. Với thịt cá tươi sống, nên lót khay để tránh nước chảy ra tủ.
Một tip nhỏ khi sắp xếp chính là hãy dán nhãn ghi ngày bảo quản để dễ kiểm soát hạn dùng.
9. Lưu ý với thực phẩm có mùi
Các món như mắm, cá khô, mít, dưa muối… cần đậy kín tuyệt đối trước khi cho vào tủ lạnh để tránh ám mùi và giữ không khí trong tủ luôn dễ chịu.
10. Chọn tủ lạnh có công nghệ bảo quản phù hợp
Các dòng tủ lạnh hiện đại ngày nay đều được trang bị ngăn đông mềm, ngăn rau quả kiểm soát độ ẩm và công nghệ ánh sáng xanh mô phỏng ánh nắng mặt trời. Từ đó giúp thực phẩm tươi lâu hơn và hạn chế mất chất dinh dưỡng.
11. Đừng trữ đồ ăn quá lâu
Tủ lạnh giúp tiết kiệm thời gian và giảm lãng phí, nhưng không phải thực phẩm nào cũng nên để lâu. Việc bảo quản dài ngày có thể làm giảm giá trị dinh dưỡng, thậm chí sinh chất không tốt cho sức khỏe. Ngoài ra, quá trình đông – rã đông nhiều lần có thể làm thất thoát đến 20–30% chất dinh dưỡng. Gợi ý thời gian bảo quản:
- Thịt gà, heo, vịt: ~7 ngày
- Thịt bò, dê: ~10 ngày
- Cá: không quá 2 ngày
Nguồn: Tổng hợp